Baner granice3

Otkad datira mevlud u BiH i načini proslave

Otkad datira mevlud u BiH i načini proslave
12 Dec
2016

U povodu mjeseca rođenja Muhammeda, a. s., Preporod prenosi tekst Alije Bejtića ”Iz prošlosti mevluda u Bosni i Hercegovini”, El-Hidaje, god. VI, br. 6-7-8, Sarajevo, 1942-43. godine, str. 205-213. Tekst podsjeća na veoma bogatu i raznoliku tradiciju obilježavanja mevluda, uključujući i uspostavljanje posebnih vakufa širom Bosne i Hercegovine za ovu namjenu. Tekst je prilagođen savremenom bosanskom jeziku.

 

I kod bosanskohercegovačkih muslimana običaj proslavljanja mevluda ostao je sve do danas na dostojnoj visini. Zašao je u svako muslimansko mjesto pa i zabačenije selo. Slavi se po džamijama, a i po privatnim kućama. Drži se, da se mevlud kod nas počeo proslavljati tek od skorijeg vremena. Ali, iz sigurnih historijskih izvora saznajemo, da se taj običaj dosta rano udomaćio u našim krajevima. Spominje se još 1531. godine (u Gazi Husrev-begovoj vakufnami za njegovu džamiju, imaret i hanikah). Vjerovatno je, da je taj običaj u ovim krajevima postojao još i ranije, ali smo u skoro potpunoj oskudici turskih isprava iz toga vremena da bi mogli potvrditi tu pretpostavku. Zna se, da se mevlud u XVI. stoljeću, osim u Gazi Husrev-begovoj džamiji u Sarajevu, učio još u Ferhad-pašinoj u Banjoj Luci i Karađoz-begovoj u Mostaru. Kasnijih vremena, osobito u XIX. stoljeću, proslavljanje mevluda u Bosni i Hercegovini uzima naročit mah, a danas je taj običaj zašao u svako muslimansko mjesto, pa i zabačenije selo.

Način proslave mevluda

 

Proslavljanje Alejhi-s-selamova rođendana u islamskom svijetu vrši se na više načina: priređivanjem raznih veselja, pomaganjem sirotinje i čineći slična dobra djela. Ali je najpoznatiji način, kako u islamskom svijetu, tako i kod nas, učenje mevluda, tj. knjige o Alejhi-s-selamovu rođenju i životu. Kod nas je to i glavna tačka proslave. Učenje mevluda priređivalo se obično danju, tj. 12. rebiu-l-evvela, ali kako taj dan po arapskom kalendaru počinje noću prethodnog dana, to se učio često i te večeri. Mnogi priređivači mevludskih svečanosti odstupaju od dana Alejhi-s-selamova rođenja, pa mevlud proslavljuju i drugim prilikama, naročito uz ramazanske dane. Mevlud se kod nas učio po džamijama, u nekim mjestima po musallama, a i u tekijama. Zna se, da se u Sarajevu mevlud učio u Begovoj, Kadi Bali efendijinoj, Timurhanovoj i još nekim džamijama, te Gazilerskoj tekiji što stajaše prema današnjoj Ali-pašinoj džamiji, i tekiji Hadži Sinanovoj (Kaderijskoj), u vrhu današnjih Sagrdžija.

Običaj je da se učesnici na mevludskoj svečanosti počaste šerbetom (slatki napitak), a po nekim mjestima i šećerom. Zna se, da se u XVI. stoljeću, pored šerbeta, učesnicima mevluda u nekim mjestima dijelilo i jelo.

Dolazak mevluda po gradovima bi se najavljivao pucanjem topova. Službeni list bosanskog vilajeta „Bosna“ od 14. juna 1870. godine donosi vijest da je uoči mevluda u Sarajevu pet puta pucao top s gradske tvrđave, a uvečer da su sve džamije bile osvijetljene.

U Sarajevu se glavna mevludska svečanost obavljala u Begovoj džamiji. Njoj su prisustvovali, pored običnog svijeta, i svi činovnici i službenici. Iza proučenog mevluda činovnici su, i stariji i mlađi, od polovice XIX. stoljeća, išli valiji na čestitanje praznika.

 

Cijeli tekst u printanom izdanju Preporoda

Označeno

Zadnje vijesti

Mar 26, 2017

Regionalno takmičenje Muftiluka tuzlanskog

Na regionalnom takmičenju iz Islamske…
Mar 25, 2017

Mostar: Hafiz Nedim Botić održao predavanje o Sulejmanu, a.s.

U petak, 24. marta, je u…
Mar 25, 2017

Naši strahovi od mezarja

Uz svaki bih nišan u zavičaju mogao…
Mar 25, 2017

Bugojno: Postavljen kamen-temeljac za ženski internat

Na svečanosti u bugojanskom naselju…
Mar 25, 2017

Proljeće je, sve zeleni...

U kur'anskom pojmovnom instrumentariju,…
Mar 25, 2017

Oslobodite organizam štetnih toksina

Početkom proljeća, kada i priroda…
Mar 25, 2017

Livno: Predavanje i druženje za žene povodom Dana nezavisnosti

Udruženje žena MIZ Livno već četiri…
Mar 25, 2017

Hutba reisu-l-uleme u Americi: Čuvajte ovu zemlju i naše prijateljstvo

Sarajevo, 24. mart 2017. (MINA) –…
Mar 24, 2017

Četiri zanimljivosti o limunu

1.Kada kupujete limun birajte okruglije…
Mar 24, 2017

Varnice između zemalja EU i Turske

Ankara - Nakon što joj je turskoj…

bbi magazin